“Το κλέφτης ήτον καύχημα· έλεγε: είμαι κλέφτης, και η ευχή των πατέρων ενός παιδιού ήτον να γίνη κλέφτης· ―Το κλέφτης εβγήκε από την εξουσία.― Εις του Πατρός μου τον καιρό, ήτον ιερό πράγμα να πειράξουν Έλληνα. Και όταν οι κλέπται ήρχοντο εις συμπλοκή με τους Τούρκους όλοι οι γεωργοί άφιναν το ζευγάρι, και επάγαιναν να βοηθήσουν τους κλέπτας”
Θ. Κολοκοτρώνης: Διήγησις συμβάντων της ελληνικής φυλής από τα 1770 έως τα 1836. Τύποις Χ. Νικολαΐδου Φιλαδελφέως, 1846. 41.
"Άμα ζήσω, θα τους γαμήσω, άμα πεθάνω θα μου κλάσουν τον μπούτζον" Η φράση αποδίδεται στον αθυρόστομο Γεώργιο Καραισκάκη.
Στα τέλη του 18ου αιώνα, παραμονές της ελληνικής επανάστασης, δρούσαν στον ελλαδικό και τον ευρύτερο βαλκανικό χώρο πλήθος ενόπλων ομάδων, οι οποίες αποτελούνταν συνήθως από χριστιανούς αλλά καιμουσουλμάνους σε κάποιες περιπτώσεις, οι οποίες αμφισβητούσαν εμπράκτως την οθωμανική κυριαρχία σε ορισμένες περιοχές της αυτοκρατορίας.
Η εθνοτική ή άλλη σύνθεση αυτών των ομάδων είναι ένα ζήτημα περίπλοκο, απλώς αναφέρουμε εδώ ότι στην περίπτωση του ελλαδικού χώρου οι αρβανίτες και οι Αλβανοί συγκροτούν κι αυτοί αμιγή ή μεικτά μισθοφορικά σώματα, καθώς και κλέφτικες ομάδες. Οι ένοπλοι αυτοί καταγράφονται στην εθνική ιστοριογραφία και τις πηγές ως δίδυμο: κλέφτες και αρματολοί. Ως κλέφτες εννοούνται τα μέλη ένοπλων ομάδων με στοιχειώδη οργάνωση και ιεραρχία, τα οποία επιδίδονται σε διάφορες “παράνομες” δραστηριότητες όπως ληστείες, απαγωγές, “προστασία” ολόκληρων περιοχών, επιθέσεις σε ταξιδιώτες, επιδρομές κ.λ.π. Οι επιθέσεις τους στρέφονται κυρίως εναντίον πλούσιων Οθωμανών αλλά και Ελλήνων.
